اساس نیوز: «آبای کونانبایف» شاعری بزرگ، اندیشمندی مؤثر و هنرمندی زبده در تاریخ معاصر قزاقستان است. به روایت بک مراد حیدراف، آبای در تاریخ 10 آگوست 1845 در استان «سمی پالاتینسک» در دامنه کوه های «شینگیستائو» (کوه چنگیز) در نزدیکی چشمه «کاسکابولاک» به دنیا آمد. در ابتدا نام «ابراهیم» را برای این شاعر برگزیدند. اما مادربزرگ او «زر» (زیره) نوه محبوب خودرا «آبای» صدا می کرد که در زبان و فرهنگ قزاقی به معنی هوشیار، حاذق و محبوب است. ازآن زمان، اطرافیان نیزکودک را به همین نام صدا کردند.
آبای از خانواده ای ثروتمند بود. کونانبای (پدر آبای) به عنوان یک شخصیت بزرگ و برجسته، نقش مهمی در قوام شخصیت و دیدگاه های آبای داشت. زندگی و هنر آبای تا حد زیادی نتیجه راهنمایی ها و سرمشق هایی بود که پدر بلندآوازه، صاحب ذوق و در عین حال سخت گیر وی، به او ارائه می داد.
درسال 1886 دهکده آبای در ساحل رودخانه باکاناس قرارداشت. نقل مکان به چراگاه های تابستانی بعد از روزهای سخت زمستان، عشق انسان ها به مادر زمین، علف های سبز و شادی انسان ها، عمیقا در قلب آبای تاثیر می گذاشت. به دنبال این تاثیر، او یکی از شاهکارهای خود را به نام «تابستان، فصل خورشید» خلق می کند. این اثر در سال 1889 در شماره 12 روزنامه «دالا یالایاتی» به چاپ رسید. با انتشار این اثر، آبای، برای اولین بار در حیات شاعرانه خود، از کار خود احساس رضایت می کرد. به دنبال آن، به استفاده از نام دوستش «کوکبای» (به عنوان تخلص) پایان داد و شروع به ذکر نام خود در زیر اشعارش نمود. پس از این زمان، آبای به گونه ای تازه به قدرت و توانایی شعر پی برده و زندگی خود را به طورکامل وقف ادبیات کرد.
آبای، جوانان با استعداد را گرداگرد خود جمع کرده و فرهنگ، هنر و آموزش را در میان آنان ترویج می کرد و آنان را به دنیای ادبیات هدایت می نمود. این ابتکار عمل آبای را فرزندان، اقوام و نزدیکان وی نیز با شور و حرارت حمایت می کردند. در روستای آبای، بیشتر شب نشینی های اهالی، به مراسم جشن و شعرخوانی تبدیل می شد.
دیروز نوای دل انگیزی روح من را همراه خود برد
و روحم، به هر سو به پرواز در آمد
به ناگاه، ھزاران فکر در من زنده شد ...
تو هم چون من عاشق این نوای دل انگیز باش.
در حال حاضر، نام «فرزنداستپ» و آوازه این شاعر بزرگ، اندیشمند و هنرمند قزاق، از مرزهای قزاقستان بسیار فراتر رفته است. اشعار، ترانه ھا، جستارهای فلسفی، سخنان و افکار او به واسطه مفاھیم عمیق خود درباره نوع دوستی و عشق، در قلب انسان ھا جای می گیرد.
سیاست ھای استعماری روسیه در آن دوره، بر تحت فشار قرار دادن و درھم شکستن ملت ھای مغلوب استوار بود تا بدین وسیله آنان را در جهل نگه داشته و از فرهنگ اصیل خود جدا کند. در اشعار آبای، نگرانی درباره آینده مردم خود به چشم می خورد.
در امتداد ستیغ کوه ها، اکنون، ماه پیش روی است
می نگری باامید به دشت ھای مه آلود
انبوه روزهای پوچ و بیهوده را با خود مرور می کنی
یکی پس از دیگری می روند و دیدگان تو از آن ها خسته می شود.
در ادامه، شعر کاملی از آبای که توسط فرزانه خجندی به فارسی ترجمه شده است، تقدیم مخاطبان می شود:
هر کس غنی است، جز غم ثروت نباشدش
مالش فزوده تر شود و چشم او حریص
راه فریب پوید و جز خود نگوید او
جز قوت لایموت چه می روید از خسیس
خواهد زمال و جاه به خود آبرو خرد
تا از شگفت، چشم عدو کورتر شود
خوکانه زندگی کند و استخوان دهد
آن را که چون سگی سوی او کف نگر شود
میزان آبرو که کنون مال و دولت است
مردم زپشت زر به نجاست فتاده اند
بی قدر و قیمتند و به خاکی نشسته اند
آنان که تاج علم به سر بر نهاده اند
این حرف را بخوان و بیاندیش ای عزیز
ایمان خویش را چه به سودا کشانده ای
مردی است در ارادت و عقل و دل بزرگ
بشنو اگر که غافل از این نکته مانده ای
***
دل به حرف هر کس و ناکس مده
در پس این مهربانی ها ریاست
بر خود ایمان آور در خود بمان
عقل تو، خود، درگشای قفل هاست
منابع:
بک مراد حیدراف، «آبای کونانبایوف»، ترجمه عبدالرضا ناطقی، پایگاه اطلاع رسانی قزاقستان
فرزانه خجندی و صفر عبدالله، «نگاهی به زندگی و آثار آبای؛ بنیانگذار ادبیات نوین قراقستان»، انتشارات سروش، 1374
from اساس نیوز :: AsasNews http://ift.tt/2D7JhCU
via IFTTT
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر